تحليل گزارش فقر در ايران ورابطه ان بادولت
موضوع کنفرانس ارتباطات سياسي بنده درکلاس خانم دکتر خرازي گزارشي کريستين امانپور بود با عنوان "فقر در ايران و رابطه ان با دولت" که در تاريخ 84/11/14از شبکه سي ان ان پخش شد
کريستين امانپور که به گرانترين خبرنگار جهان شهرت يافته است معمولا در مواقع خاص و با ماموريتهاي ويژه به کشورهاي مختلف مخصوصا به کشورهاي خاورميانه سفر مي کند و با سناريويي که از قبل طراحي شده است و در دستور کار قرار گرفته است کار خود را شروع مي کند و براي تهيه اين گزارشها که معمولا گزارشهاي طولاني ،جذاب ، متنوع و در عين حال با جهت گيريهاي خاص همراه است روزها وقت مي گذارد و ساعتها فيلمبرداري مي کند
گزارش فقر در ايران و رابطه ان با دولت اگرچه با موضوع فقر شروع مي شود اما شايد بتوان گفت موضوع اصلي ان بحث فعاليتهاي هسته اي ايران است و به گونه اي ميخواهد وانمود کند که دغدغه اصلي مردم در ايران فقر است نه موضوعي به نام موضوع هسته اي ايران همانطور که مجري سي ان ان پيش از اغاز گزارش ميگويد:( مناقشههاي هستهاي جاري ايران دورترين دلمشغولي بسياري از مردم ايران است0 نگراني اصلي انها فقر/ بيکاري ومشکلات روزمره است0 ) و هنگامي که امانپور در لابلاي گزارش خود سعي مي کند اين نکته را به مخاطب خود القا کند که با تحريم اقتصادي وضع مردم ايران بدتر خواهد شد
بهتر مي توان به اين نکته پي برد که موضوع گزارش فعاليتهاي هسته اي ايران است نه فقر !( اگر ايران بيش از پيش منزوي شود تحريمهايي عليه ان اعمال شود احمدي نژاد روزهاي دشواري براي تحقق وعدههايش خواهد داشت0 خود دولت ايران ميگويد بيست درصد مردم زير خطر فقر زندگي ميکنند اما منابع خارجي مي گويند اين رقم احتمالا دوبرابر رقم اعلام شده دولت ايران است0) و هنگامي که در انتهاي گزارش ارتباط زنده اي بين استوديوي خبر و کريستين امانپور برقرار مي شود و محور سئوالات مجري برنامه و پاسخهاي امانپورمسائل هسته اي ايران قرار مي گيرد ديگر جاي هيچ شکي باقي نمي ماند که ماموريت اصلي امانپور در ايران بحث پرونده هسته اي بوده است نه چيز ديگري !!
البته اين گزارش تنها به موضوع هسته اي ايران نيز محدود نمي شود بلکه موضوعاتي مانند ازاديهايي اجتماعي و عملکرد دولت نهم نيز به چالش کشيده مي شود و در واقع با يک تير چند نشان مي زند اما بازهم موضوع اصلي فعاليتهاي هسته اي ايران است حتي زماني که ازاديهاي اجتماعي را به چالش مي کشد
( امانپور در حاليکه تصاوير خطبههاي ايتالله جنتي درنمازجمعه تهران و شعارهاي نمازگزاران پخش ميشد گفت دو ايران با دونوع مردم وجود دارد 0 اينجا در نمازجمعه که هرهفته جمعه برگزار ميشود تندروهاي اسلامگرا حضور دارند که پيام گردنکشانانه انها برنماز جمعه حاکم است0 امانپور درادامه به فضاي خارج ازنمازجمعه و سطح شهر رفت و گفت اينجا يک ملت مخفي ازمردم ايران هستند که ازتندروها خوششان نمي ايد و به شدت خواستار گفتگو باجهان هستند ونه رويارويي با ان0 امانپور گفت ما درجستجوي برخي از اين صداها بوديم که انها را در زيرزمين پيدا کرديم... امانپور در ادامه گزارش خود از ايران به سراغ يک پيست اسکي در شمال تهران رفت 0 امانپور در حاليکه تصاويري از اين پيست اسکي و حضور مختلط پسران و دختران پخش مي شد گفت رقم شگفت اوري يعني معادل دو سوم جمعيت ايران کمتر از سي سال سن دارند0 هر اميدي که غرب به اين جوانان بسته باشد به نظر مي رسد که انها اکنون ميخواهند از سياست و فشارهاي تندروها فرار کنند0 )
تمام اساتيد ارتباطات به ويژه اساتيدي که مطالعات تلويزيوني بيشتري دارند بر اين نکته تاکيد دارند که اصل در تلويزيون تصوير است و امانپور اين نکته را بخوبي دريافته است قطعا يکي از ويژگيهاي اصلي گزارش امانپور حرف زدن به زبان تصوير است امانپور از تصوير در جهت انتقال مفاهيم به خوبي استفاده ميکند و چه بسا مطالب زيادي که اصلا به زبان او جاري نمي شود و در گفتگو ها نيز هيچ اثري از انها نيست اما تصاوير به خوبي مفاهيم را منتقل مي کند امانپور با گزينش تصاوير هرکجا که از مجالس مذهبي حرفي به ميان مي ايد مانند نمازجمعه و نمازجماعت تلاش ميکند اين افراد را افرادي اندک و انهم پيرمرد و حتي کودن و عقب افتاده نشان دهد (با شاتهاي بسته اي که از جمعيتها و کلوزاپهايي که از پيرمردها و در حالتهاي نامناسب مي گيرد) و درعوض همانطور که در گزارش نيز مي خواهد القا کند افرادي را که مشي متفاوتي با دولتمردان اتخاذ کرده اند را جوان ، شاداب پر جنب و جوش و دوسوم جمعيت ايران اعلام مي کند و باگفتار و تصاوير در صدد اثبات دونوع بودن مردم ايران است تا اينگونه القا کند که نوع دوم که همان جوان ها هستند و دوسوم مردم را نيز تشکيل مي دهند(به شدت خواستار گفتگو باجهان هستند ونه رويارويي با ان)
گزارش فقر در ايران و رابطه ان با دولت با نمايي از يک مسجد در بندرعباس که از گلدسته هاي ان قران پخش مي شود شروع مي شود و بلافاصله به يک بازار روباز بندرعباس پيوند مي خود که بيشتر به خرابه شباهت دارد تا به بازار اگر شما مخاطب محترم هم پيش از اين گزارشهاي ديگر امانپور را نيز ديده باشيد حتما مشاهده کرده ايد که امانپور در بسياري از گزارشهاي خود حتما نمايي از مسجد و يا صدايي از تلاوت قران و اذان پخش مي کند که اين تصاوير بلافاصله يا با خرابيها و ويرانيها گره مي خورد يا با انفجارها و ترورها که به نوعي القا کننده عقب ماندگي مسلمانها و تروريست بودن انهاست واين ضديت با اسلام در بسياري از گزارشهاي امانپور ديده مي شود البته ضديت با اسلام را مي توان از جمله ابتدايي مجري سي ان ان نيز يافت ((گزارشگر ما مي گويد که وضع زندگي اين افراد حقايق بسيار تکان دهنده اي را درباره زندگي در حکومت اسلامي روشن ميکند ))
امانپور در گزارش خود هرجا که به گفتگو با بسيجيان در مسجدي در جنوب تهران مي نشيند بلافاصله بعد از گفتگو، تصاويري از ديوار نوشته ها رانشان مي دهد که بر ان شعارهاي مرگ بر امريکا و مرگ براسرائيل نقش بسته است و تصاويري با همين مضمون کشيده شده است و به قول معروف امانپور در اين گزارش با زبان بي زباني مي خواهد اينطور القا کند که سخنان اين بسيجيان که طرفداران حکومت ايران هستند همگي شعارهايي است که فقط برروي ديوارها نقش بسته است در حاليکه واقعيت جامعه ايران ان چيزهايي است که در پيست اسکي در زيرزميني در اکباتان و در جلوي سينماها ديده مي شود
اين گزارش پر است از انتخاب تصاوير معني داري که به راحتي معني و مفهوم دلخواه را به مخاطب منتقل ميکند يکي ديگر از اين تصاوير هنگامي است که امانپور در اتاقي با يکي از وبلاگ نويسها در خصوص ممنوعيت برخي سايتهاي اينترنتي در ايران گفتگو مي کند زاويه دوربين براي فيلمبرداري اين صحنه به گونه اي تنظيم شده است که گويي اتاقي که اين گفتگو در ان صورت مي گيرد در زيرزمين است و با نشان دادن تختخوابهايي که پشت سر اين دونفر است مي خواهد اينگونه تلقين کند که براي ارتباط با اينترنت جوانان ايراني مجبورند به مخفي ترين محلها پناه ببرند با اين وجود بسياري از سايتها نيز از دسترس انها خارج است يا در جاي ديگري از گزارش امانپور درحاليکه تصاويري از اجراي کنسرت يک گروه سنتي موسيقي پخش ميشد مي گويد احمدي نژاد خواهان ان است که فقط موسيقي سنتي ايران يا موسيقي کلاسيک غرب از طريق رسانههاي دولتي پخش شودو همزمان تصوير جواني را در همان محفل نشان مي دهد که در حال کشيدن قليان، خشم و نفرت از سراپاي وجود او نمايان است
در اين گزارش عليرغم تصاوير بسيار شارپ و جذابي که از برخي صحنه ها مانند سالن تئاتر و پيست اسکي و...استفاده شده است تصاوير استقبال از احمدي نژاد در بندرعباس با تصاويري بسيار تار و تاريک و باشاتهاي بسته نشان داده مي شود که خود القا کننده نوعي ابهام است که تلاش مي کند حضور مردم در اين استقبال را کمرنگ کند
از تصاوير که بگذريم موضوع ديگر انتقال مفاهيم است قطعا در يک گزارش نمي توان تمام مطالبي را که افراد در گزارش خود بيان مي کنند منتقل کرد اما يک گزارشگر حرفه اي تلاش مي کند روح مطلب عوض نشود در حاليکه امانپور از ساعتها فيلمبرداري از هرکدام از مصاحبه ها فقط چند ثانيه انهم گزينش شده و در برخي موارد حاشيه ها پخش شده است
مانند مصاحبه اي که با ده نمکي گرفته شده است که با وجود تنديهاي سخنان ده نمکي و جوابهاي قاطع او به امانپور هيچکدام از ان مطالب بيان نشده است بلکه اين نکته برجسته شده است که برخي از افرادي که به روسپي گري روي اورده اند براي پول دراوردن به منظور پرداخت شهريه دانشگاه ازاد چنين کاري ميکردند0 درحاليکه در اصل مصاحبه اصلا نامي از دانشگاه ازاد اورده نشده است
يا در گفتگو با بسيجيان مسجدي در جنوب تهران که بيش از 45دقيقه طول کشيده است بيشتر پرسش و پاسخها از روحاني مسجد که فردي مطلع و باسواد است بوده اما در هيچ جاي گزارش پرسش و پاسخ امانپور با ان روحاني ديده نمي شود بلکه بازهم با گزينش تصاويربه ويژه تصويري که يکي از بسيجي ها در گوش روحاني مسجد چيزي مي گويد و پخش سخنان بسيجيها که در حاشيه بوده است تلاش مي کند اصل را اين سخنان قرار دهد و خط دهنده روحانيون را نيز همين افراد به جامعه معرفي کند البته بازهم تمام سخنان بسيجيان را پخش نمي کند بلکه فقط گزيده ناچيزي از انها پخش مي شود
امانپور در گزارش فقر در ايران و رابطه ان بادولت براي اينکه به نوعي واقع نمايي کند و خود را بي طرف و فقط انعکاس دهنده واقعيات جامعه ايران نشان دهد از گفتگو با افرادي با ديدگاههاي متناقض تا تصاوير متناقض به خوبي استفاده کرده است از گفتگو با مسعود ده نمکي تا گفتگو با عيسي سحر خيز و محمد رضا خاتمي از گفتگو با بسيجيها در مسجدي در جنوب تهران تا گفتگو با جوانهايي که در زيرزميني در حال تمرين موسيقي هستند و به کرات استفاده از تصاوير زنان محجبه تا زنان بي حجاب يا بدحجاب در تهران
اينها فقط نکاتي اندک از گزارش حدودا بيست دقيقه اي فقر در ايران و رابطه ان با دولت بود قطعا براي بررسي دقيق اين گزارش بايد چندين بار اين گزارش را تماشا کرد و بعد در خصوص تک تک تصاوير و واژه ها بحث و گفتگو کرد کاري که در حد وقت کلاس در کلاس ارتباطات سياسي خانم دکتر خرازي انجام شد
